Tata Rallis Captaf

१. व्यापक नियंत्रण (Broad Spectrum Control):

हे बुरशीनाशक फळांवरील खवले रोग (Scab), फळकूज (Fruit Rot), करपा (Anthracnose), मर रोग (Damping off) आणि पानावरील ठिपके (Leaf Spot) यांसारख्या अनेक रोगांवर एकाच वेळी प्रभावीपणे काम करते.

२. उत्कृष्ट स्पर्शजन्य क्रिया (Contact Action):

कॅप्टन हे पानांच्या आणि फळांच्या पृष्ठभागावर एक मजबूत संरक्षक थर (Protective Layer) तयार करते. हा थर बुरशीच्या बीजाणूंना (Spores) अंकुरित होण्यापूर्वीच नष्ट करतो, ज्यामुळे रोगाचा शिरकाव पिकात होत नाही.

३. सुरक्षित बीजप्रक्रिया (Ideal for Seed Treatment):

• वैशिष्ट्य: बियाण्यांद्वारे आणि मातीतून पसरणाऱ्या बुरशीजन्य रोगांना रोखण्यासाठी 'टाटा कॅप्टाफ' हे जगातील सर्वात सुरक्षित बुरशीनाशकांपैकी एक मानले जाते.

• फायदा: यामुळे बियाण्याची उगवण क्षमता सुधारते आणि सुरुवातीच्या काळात 'रोपमर' (Damping off) होत नाही.

४. पिकाची गुणवत्ता व चकाकी (Phytotonic & Fruit Finish):

कॅप्टनच्या वापरामुळे पिकाला कोणताही ताण (Stress) बसत नाही. सफरचंद, द्राक्षे किंवा भाजीपाला पिकांमध्ये फळांची त्वचा निरोगी राहते आणि फळांना एक नैसर्गिक चकाकी (Lustre/Fruit finish) मिळते. यामुळे मालाला बाजारात चांगला भाव मिळतो.

५. पाऊस प्रतिरोधक शक्ती (Rain Fastness):

कॅप्टनची पावडर पाण्यात मिसळून फवारल्यानंतर ती पानांना घट्ट चिटकून राहते. एकदा फवारणी सुकल्यानंतर हलका पाऊस आला तरी या औषधाचा प्रभाव कमी होत नाही.

६. सुसंगतता (Compatibility):

हे बुरशीनाशक बहुतेक सर्व कीटकनाशके आणि इतर बुरशीनाशकांसोबत मिसळून फवारता येते. (टीप: हे चुना, गंधक किंवा तेलयुक्त औषधांसोबत मिसळू नये).

'मल्टी-साइट' कार्यपद्धती (Multi-site Mode of Action):

• शास्त्रीय कारण: टाटा कॅप्टाफमधील 'कॅप्टन' हा घटक FRAC Group M04 मधील आहे. 'M' म्हणजे Multi-site (बहु-स्थळी). हे बुरशीच्या पेशीमधील श्वसन, ऊर्जा निर्मिती आणि पेशी विभाजन अशा अनेक क्रियांवर एकाच वेळी हल्ला करते.

• टीप: बुरशीला एकाच वेळी अनेक आघाड्यांवर बदल करणे (Mutation) अत्यंत कठीण असते, त्यामुळे कॅप्टन विरुद्ध प्रतिकारशक्ती (Resistance) तयार होण्याची शक्यता नगण्य असते.

'रेझिस्टन्स' रोखण्यासाठी जोड-गोळी (Partner for Resistance Management):

• शास्त्रीय कारण: जेव्हा आपण 'मेटलॅक्झील' सारखी 'सिंगल-साइट' (Single-site) आंतरप्रवाही औषधे वापरतो, तेव्हा बुरशीमध्ये प्रतिकारशक्ती लवकर येते. अशा वेळी 'कॅप्टन' सारखे मल्टी-साइट औषध सोबत वापरल्यास, ते आंतरप्रवाही औषधाचे आयुष्य वाढवते आणि बुरशीला औषधाला दाद न देण्यापासून रोखते.

• टीप: जर तुम्ही वारंवार आंतरप्रवाही औषधे वापरत असाल, तर मध्येच किंवा सोबत 'टाटा कॅप्टाफ' वापरणे ही एक हुशार रणनीती ठरते.

वापराची लवचिकता (Frequency of Application):

• नियम: कॅप्टन हे 'लो रिस्क' (Low Risk) श्रेणीत येत असल्याने, पिकाच्या हंगामात याचा वापर गरजेनुसार अनेक वेळा करता येतो. तरीही, पूर्ण पीक संरक्षण आराखड्यात विविध गटांची औषधे असणे चांगले.

• टीप: ढगाळ हवामानात किंवा रोग येण्याची शक्यता असताना याचा प्रतिबंधात्मक वापर सर्वाधिक फायदेशीर ठरतो.